Gestyled is de juiste spelling, gestijld is fout. Het woord is het voltooid deelwoord van stylen, een werkwoord dat het Nederlands uit het Engels heeft geleend (to style: vormgeven, in model brengen). Bij Engelse leenwerkwoorden blijft de Engelse stam staan en komen de Nederlandse uitgangen erachter. De stam is style, de laatste klank die je hoort is een l, en omdat die niet in 't kofschip zit, eindigt het voltooid deelwoord op een d. De stille e van het Engels blijft bewaard: ge + style + d = gestyled. Een Nederlands werkwoord "stijlen" bestaat niet; stijl is uitsluitend een zelfstandig naamwoord. Daarom is "gestijld" een vorm die nergens in de officiële Woordenlijst voorkomt. Correct zijn dus: gestyled haar, een gestylede outfit, een door een professional gestylede woonkamer.
Hoe vervoeg je stylen volledig?
Stylen is een regelmatig (zwak) werkwoord en volgt het normale Nederlandse patroon, alleen met een Engelse stam. In de tegenwoordige tijd: ik style, jij stylet, hij of zij stylet, wij stylen, jullie stylen, zij stylen. Bij de vraagvorm met je erachter valt de t weg: style jij? In de verleden tijd: ik stylede, jij stylede, hij stylede, wij styleden. Het voltooid deelwoord is gestyled, en als bijvoeglijk naamwoord met buigings-e wordt dat gestylede.
Let op de stille e die overal blijft staan. Stylet, stylede en gestyled zien er ongewoon uit, maar het is de enige manier om de Engelse uitspraak te behouden; zonder die e zou je "stylt" lezen als een woord met een korte klank. Hetzelfde geldt voor werkwoorden als deleten (deletet, gedeletet), updaten (updatet, geüpdatet) en racen (racet, geracet). De volledige vervoeging per werkwoord kun je nakijken in de Woordenlijst Nederlandse Taal, het officiële Groene Boekje.
Waarom kiest de regel voor een d en niet voor een t?
De keuze tussen d en t in de verleden tijd en het voltooid deelwoord wordt bepaald door 't kofschip (of 't fokschaap, of 'x-t kofschip voor wie ook de x meetelt). Eindigt de stam van het werkwoord in de uitspraak op een van de medeklinkers t, k, f, s, ch, p of x, dan krijg je een t; in alle andere gevallen een d. Bij Engelse werkwoorden kijk je naar de laatste klank in de Engelse uitspraak, niet naar de laatste letter. Style eindigt in de uitspraak op een l-klank, en l hoort niet bij 't kofschip. Dus: stylede, gestyled.
Vergelijk dat met checken (eindigt op een k-klank, dus gecheckt), relaxen (x-klank, dus gerelaxt) en faxen (gefaxt). En met werkwoorden waar de laatste klank wel buiten 't kofschip valt: downloaden (gedownload), saven (gesaved), managen (gemanaged) en googelen (gegoogeld, hier met een vernederlandste stam). De Taalunie legt deze regel voor Engelse werkwoorden uitgebreid uit op Taaladvies.net.
Waar komt de fout gestijld vandaan?
De verwarring heeft twee oorzaken. Ten eerste klinken style en stijl in het Nederlands vrijwel hetzelfde, en ze betekenen ook ongeveer hetzelfde: wie iets stylet, geeft het een bepaalde stijl. Het is dan heel natuurlijk om te denken dat het werkwoord van het Nederlandse woord stijl is afgeleid en dus ook met ij geschreven moet worden. Ten tweede ziet een woord als gestyled er in een Nederlandse zin vreemd uit, met een y en een e die je niet hoort. Veel schrijvers "repareren" dat onbewust tot een vorm die er Nederlandser uitziet.
Toch is de fout niet vreemd of dom. Het Nederlands heeft in de loop van de tijd veel Engelse werkwoorden overgenomen en de spellingregels daarvoor zijn pas relatief laat vastgelegd. Mensen die op school nog leerden dat je leenwoorden mag aanpassen, komen hier in de knel. De huidige regel is eenduidig: de stam blijft Engels, de uitgang wordt Nederlands. Meer over de omgang met leenwoorden in het Nederlands vind je op Wikipedia.
Welke woorden met stijl schrijf je wél met ij?
Alles wat rechtstreeks van het zelfstandig naamwoord stijl komt, houdt de ij. Denk aan stijlvol, stijlloos, stijlvast, stijlfout, stijlfiguur, stijlbreuk, stijlicoon, huisstijl, bouwstijl, schrijfstijl, levensstijl en kapstijl. In die woorden is stijl een Nederlands woord met een lange geschiedenis en komt er geen werkwoord aan te pas.
Alles wat van het Engelse style komt, houdt de y: stylen, gestyled, styling, stylist, styliste, hairstylist, foodstylist, interieurstylist, restyling en restylen (gerestyled). Een handige test: kun je het woord vervangen door "vormgeven" of "in model brengen"? Dan is het de werkwoordfamilie met y. Gaat het om een eigenschap, een manier van doen of een genre? Dan is het stijl met ij. "Een stijlvol gestyled interieur" bevat dus beide woorden, allebei correct gespeld.
Welke voorbeeldzinnen laten het verschil zien?
Juist: "De kapper heeft mijn haar gestyled met wax." "Voor de fotoshoot werden de modellen gestyled door een professional." "Zij stylet elke ochtend haar krullen." "Vorig jaar stylede hij de etalages van het warenhuis." "Het gestylede appartement verkocht binnen een week." Fout: "gestijld haar", "een gestijlde outfit", "hij stijlt het interieur". In die laatste zinnen staat een werkwoord dat niet bestaat.
Juist met ij: "Haar schrijfstijl is herkenbaar." "Het pand is in neoclassicistische stijl gebouwd." "Hij heeft stijl." Zie je in een tekst gestijld staan, dan weet je dat de schrijver het werkwoord stylen bedoelde en de spelling heeft vernederlandst.
Hoe onthoud je het en waar check je het?
Het kortste ezelsbruggetje: stylen komt uit het Engels, dus stylen schrijf je op z'n Engels, met y. Zodra je het werkwoord gebruikt, in welke tijd dan ook, blijft die y staan en blijft de stille e staan. Alleen het zelfstandig naamwoord stijl en zijn samenstellingen zijn Nederlands, met ij. Twijfel je nog, dan geven Onze Taal en het woordenboek van Van Dale binnen een paar seconden uitsluitsel. Beide vermelden stylen met de vormen stylede en gestyled, en geen van beide kent gestijld. Daarmee is het antwoord op de vraag "gestijld of gestyled" definitief: gestyled, met een y en een d.
