| Regie: | Frédéric Back |
|---|---|
| Cast: | Philippe Noiret, Christopher Plummer |
Mark Twain zei ooit: ‘A classic is something that everybody wants to have read and nobody wants to read’. Deze bijzondere opmerking van de beroemde schrijver is universeel. Want ondanks dat Twain sprak over boeken, zou zijn uitspraak net zo goed over films kunnen gaan. De verplichting die op de schouders van menig cinefiel ligt om de Klassiekers zoals Citizen Kane of Birth Of A Nation te kijken, zorgt ervoor dat er weinig tijd is om eigen classics te vinden. Die kleine parels die onder een dikke laag van Klassiekers verborgen liggen. In Xi Classics bespreekt Xi iedere maand een dergelijke film. Deze keer is de keus gevallen op L’homme qui plantait des arbres.
L’homme qui plantait des arbres is een animatiefilm uit 1987, geregisseerd door Frédéric Back. De van oorsprong Duitse kunstenaar, milieuactivist en filmmaker is vier keer genomineerd geweest voor een Academy Award, waarvan hij er twee heeft gewonnen. De ene was voor de korte animatiefilm Crac!, waarin de industrialisatie van Montreal vanuit het oogpunt van een schommelstoel wordt gezien. De andere award won hij voor L’homme qui plaintait des arbres, één van de meest opmerkelijke animatiefilms uit de filmgeschiedenis.
De film gaat over een naamloze jongen, die in de woestijn een oude man tegenkomt. Deze eenzame herder heet Elzeard Bouffier. Met engelengeduld bouwt hij in een periode van dertig jaar een gigantisch bos in een eens dood gebied, en brengt zo geluk teweeg bij velen. De naamloze jongen keert in verschillende periodes van zijn leven terug naar Elzeard, gefascineerd door het werk dat één man kan verrichten.
Ondanks dat de kern van het verhaal bij vlagen doet denken aan een adaptatie van The American Dream, biedt de uitwerking zoveel meer. L’homme qui plantait des arbres vertelt één van de meest originele en hartverwarmende verhalen, zonder ergens in clichés te vervallen. De film omvat de twee wereldoorlogen, de heropbouw, de geschiedenis van Elzeard en ook die van de verteller. Er gebeurt veel, zonder dat het ooit gehaast aanvoelt.
Er wordt geen woord gezegd; de naamloze jongen blikt door middel van een voice-over terug op zijn jeugd en Elzeard Bouffier. In de Franse versie wordt de stem ingesproken door Philippe Noiret, in de Engelse versie neemt Christopher Plummer de honneurs waar. Deze versie werd bekeken door Xi. Plummers rustige stem leent zich perfect voor een dergelijke film. De narratieve stijl sluit naadloos aan op datgene wat de film zo bijzonder maakt: de animatie. In een wazige, impressionistische stijl lopen lijnen en lagen in elkaar over. Een woestijn vervormt zichzelf tot een huis, die op zijn beurt weer soepel overloopt in de zee. De voice-over praat deze overgangen aan elkaar, zodat het nooit verwarrend overkomt.
Af en toe breekt Frédéric Back met het impressionisme, en maken de soepele lijnen plaats voor een chaotisch geheel. Vooral in de oorlogsscènes en het achtergrondverhaal van Bouffier doet de stijl denken aan het surrealisme. De aanzwellende muziek, snelle bewegingen en vervormde beelden zorgen voor een angstaanjagend geheel, wederom versterkt door het krachtige stemgeluid van Plummer. De film keert gelukkig weer snel terug naar zijn rustige karakter, waardoor het verhaal verder kan verlopen naar het ontroerende slot.
Disney heeft de norm gezet voor animatiefilms, en Pixar zet deze momenteel voort. Er zijn echter animatiefilms die van deze conventies afwijken. Afgelopen jaren zagen we onder andere verscheidene animefilms, Persepolis en Waltz With Bashir. Ook L’homme qui plantait des arbres is een dergelijke film. Het is jammer dat het werk van Back grotendeels vergeten is, want het is uniek in vele opzichten.
De film is in originele versie hier te bekijken.
