The Isle

Zuid-Korea timmert de laatste jaren aardig aan de weg van de filmwereld. Na successen in prestigieuze filmfestivals heeft de aanvankelijk sceptische houding van Koreanen plaats gemaakt voor een nieuw zelfbewustzijn. Dat heeft vorm gekregen in het internationale filmfestival te Pusan. Naar alle waarschijnlijkheid moet het festival zelfs uitwijken naar elders wegens gebrek aan capaciteit. Het zou voor Japan, het Hollywood van Azië, verstandig zijn dit schiereiland met argusogen te volgen om niet voorbijgestreefd te worden. Want dat zou een bron zijn van trots -en eergevoel bij de Koreaanse burger, die er een soort Nederland-Duitsland verhouding met Japan op na houdt. Een verhouding dat zelfs een stuk ernstiger wordt opgevat dan Nederlanders doen met de oosterburen. The Isle is zo’n film dat bijdraagt in de concurrentieslag met Japan (China en Taiwan in mindere mate) en daarmee het nationale zelfbewustzijn. Na een trage gang via de internationale festivalschermen zal de film dan eindelijk vanaf 17 juli in de Nederlandse filmhuizen circuleren.

Voor wie bekend is met het werk van Kim Ki-Duk verwacht scènes te zullen zien die op het randje van ‘kijkbaarheid’ balanceren. De mishandelingen die dieren in The Isle ondergaan, zijn namelijk niet makkelijk te vergeten, tenzij u het nobele beroep van slager uitoefent. Voor het gewone volk is het uit elkaar trekken van een kikker wellicht wat schokkender. En wat te denken van een vis die achteloos wordt versneden tot sushi, om vervolgens weer levend te worden teruggegooid.

Het leed dat dieren wordt aangedaan komt geleidelijk overeen met het leed dat mensen zichzelf en elkaar aandoen. Vishaken tekenen op een gruwelijke manier de overeenkomst tussen mens en dier. Maar uiteindelijk heeft het allemaal een functie en vallen de pijnlijke puzzelstukjes subtiel op de juiste plaats.The Isle is, hoe gek het ook klinkt, geen mislukte gooi naar het horrorgenre. De vertoonde ellende contrasteert namelijk met een ingetogen schoonheid dat nog lang op het netvlies naspookt. Deze schoonheid wordt bijvoorbeeld aangetroffen in prachtige shots van het mistige vissersmeer, waar de film zich uitsluitend afspeelt. Het draagt de romantiek van een geïsoleerde plek waar mensen kunnen vluchten van de postmoderne tijd. Dit gebeurt dan ook, met alle gevolgen van dien.

De andere ingetogen schoonheid is de exotische geklede Hee Jin. Ze beheert het vissersparadijs en leeft van toeristen die daar ‘recreëren’. Waarschijnlijk verdient ze daar te weinig mee want ze verkoop tevens haar lichaam aan deze botte stedelingen. Haar kracht maar vooral haar zwakte is dat ze zich hult in hardnekkig zwijgen. Ze hoort wat er gezegd wordt, kan misschien wel praten maar doet dat niet. Hierdoor lijkt ze kwetsbaar en de toeristen maken daar al te graag misbruik van. Ze vernederen haar door geld in het water te gooien, maar krijgen dan te maken met haar duistere kant. De woede die zich uit in een spookachtige blik wordt gevolgd door de structurele verdediging die ze aanhoudt: wraak. Dit blijft nog binnen de perken; het lijkt alsof ze haar lot door en door kent en altijd zo heeft geleefd. Totdat er op een dag een man verschijnt waar ze misschien wel voor het eerst liefde mee ervaart.

Hyun Shik is duidelijk ergens voor op de vlucht maar waarvoor is niet bekend. Hij zegt alleen het hoognodige, is in de war en vertoond tekenen van diepe vermoeidheid. Vissen interesseren hem eigenlijk geen moer: hij maakt liever speelgoed van ijzerdraad, zijn enige manier om gevoelens te uiten. Daarmee is de eenzaamheid en isolatie van Hee Jin in hem terug te vinden. De manier waarop ze met elkaar communiceren is verwrongen en genadeloos, maar tegelijkertijd liefdevol en puur. Maar hoe intenser de liefde des te krachtiger de pijn. Vooral het ontbreken van verbale communicatie aan de kant van Hee Jin vormt een enorme bedreiging voor het tweetal.
Aan de ene kant lijken de bezoekers zich het onheil van Hee Jin over zich af te roepen. Zij is de godin van het meer en regeert door iedere actie krachtig te beantwoorden. Aan de andere kant zijn ze ook verantwoordelijk voor zichzelf en is zeker niet al het leed aan haar toe te schrijven. De verstrengeling van lijden en liefhebben loopt als een rode, bebloede draad door de film. Lijden wordt veroorzaakt en weer geheeld. Liefde wordt aangegaan en weer afgestoten, keer op keer. Het bewonderenswaardige van het verhaal is dat de personages aan de ene kant onbegrijpelijk excessief handelen, maar tegelijkertijd de structurele logica van oorzaak en gevolg aanhouden. Dit maakt de karakters, met name het destructieve tweetal, begrijpelijk in hun onberekenbare reacties en uitermate boeiend.

Waneer Hee Jin een rivale in stelling brengt alles op te geven wordt het Hyun Shik de ‘grond’ steeds heter onder zijn voeten. Hij probeert te vluchten, maar ze laat hem door een verschrikkelijke liefdesverklaring besluiten te blijven. Langzaam maar zeker wordt de neerwaartse spiraal onhoudbaar. De ironie is dat wanneer het einde in zicht is, de rust van liefde gevonden wordt. Ze beseffen dat deze liefde onmogelijk is te blijven bestaan en daarom vindt Hee Jin verlossing in haar lijden. Op welke manier dat gebeurd wordt niet vertoond. Hyun Shik wacht nog een leven van vluchten, omdat hij uiteindelijk nog niet toe is aan de dood, maar voor hoe lang hij dat voldhoudt is nog maar de vraag.

Uit geen enkele manier is op te maken dat de titel te maken heeft met een eiland op het meer, want die is er niet. Er is alleen een figuurlijk eiland, een afgesloten gebied dat vervreemding en isolatie heet en ooit bewoond werd door de zwijgzame vrouw. Wanneer de film eindigt met Hyun Shik, zich verstoppend in het riet, zien we bij het uitzoomen van de camera dat het riet zich als een eiland midden op een meer bevindt. Dit is een verwijzing naar dat figuurlijke, geïsoleerde eiland waarop Hee Jin ooit gevangen zat. En met het aanstippen van de kern van het verhaal lost de film op in een prachtige mist waarmee het begonnen was.