| Regie: | Robert Benton |
|---|---|
| Cast: | Anthony Hopkins, Nicole Kidman, Ed Harris, Gary Sinise, Wentworth Miller, Jacinda Barrett, Harry Lennix |
| Genre(s): | Thriller, Romantiek |
The Human Stain is een omstreden boek. Literair wonderkind Philip Roth werd namelijk veel geprezen maar ook bekritiseerd om zijn aanpak van de Amerikaanse rassenproblematiek. De verfilming van zijn veelbesproken werk profileert zich nu als ‘kwaliteitsdrama’ en wekt hiermee hoge verwachtingen. Helaas maakt The Human Stain deze pretentie slechts ten dele waar.
De film verhaalt de curieuze geschiedenis van Coleman Silk (Anthony Hopkins); een gerespecteerd hoogleraar Klassieke Talen die onverwachts wordt ontslagen op grond van racisme. Silks’ leven neemt een nieuwe wending wanneer hij een relatie aangaat met de dertig jaar jongere Faunia (Nicole Kidman). Geconfronteerd met Faunia’s grimmige verleden worstelt Coleman met zijn eigen, Afro-Amerikaanse achtergrond.
Regisseur Benton lijkt zich aanvankelijk geen raad te weten met de complexe gelaagdheid van het boek. Vooral het eerste deel van de film werkt ronduit verwarrend vanwege de opvoering van een aantal onsamenhangende plotlijnen, flashbacks en personages. Hierdoor rest er weinig ruimte voor karakteropbouw van de hoofdpersonages; een cruciaal onderdeel van het ‘psychologisch drama’ dat The Human Stain pretendeert te zijn. De inconsequente introductie van schrijver ‘Nathan Zucker’(Gary Sinise) als voice-over én deelnemer aan het verhaal maakt de film daarbij onnodig ingewikkeld.
Naarmate de film vordert worden deze gebreken deels ondervangen. Zo integreren de flashbacks steeds natuurlijker in het verhaal waardoor het plot zich enigszins helder kan ontvouwen. Dit geldt helaas niet voor alle personages. Zo stelt vooral Nicole Kidman teleur als de instabiele dertiger Faunia. Zij krijgt dan ook een aantal quasi-symbolische zinnen in de mond gelegd die bij veel, zo niet al haar collegae zouden overkomen als potsierlijk geschmier. Hopkins is duidelijk beter op zijn plaats, al blijft ook zijn ‘blanke neger’ Coleman enigszins ongrijpbaar en onsympathiek. Benton’s voorkeur voor Grote namen is begrijpelijk, maar resulteert hier helaas in een aantal overduidelijke mistcastings.
Grote verassing is de relatief onbekende Wentworth Miller, die met zijn vertolking van de jeugdige Coleman de flashbacks boven de rest van de film uittilt.
Bovenstaande gebreken nemen natuurlijk niet weg dat The Human Stain wel degelijk een aantal zeer interessante thema’s aansnijdt. Geen enkele maatschappelijke hot issue wordt hierbij geschuwd: rassenhaat, seksueel misbruik, kindermishandeling en antisemitisme worden allen in meer of mindere mate behandeld. Hier ligt echter tevens een zwaktepunt van de film. Door de opvoering van een dergelijk aantal probleemstukken raakt het kernonderwerp, racisme, enigszins ondergesneeuwd en gaat de kracht van het boek deels verloren.
Op cinematografisch gebied is Benton weinig verassend; verstilde winterlandschappen worden vakkundig in beeld gebracht maar ontstijgen nergens het cliché. De visuele symboliek is hierbij niet van de lucht; een zwarte raaf, een sneeuwlandschap…De gedateerde beeldtaal laat weinig ruimte voor subtiliteit.
Zowel verhaal, cast als regisseur van The Human Stain lijken op het eerste gezicht een indicator voor hitpotentie. Helaas gaat deze film ten onder aan onterechte pretentie.
