Nelson Mandela is een van de meest bijzondere mensen op aarde. Zijn veelbewogen leven is een onuitputtelijke inspiratiebron voor de cinema. Politieke thrillers als Drum (2004) en Endgame (2009) of zware drama’s als Goodbye Bafana (2007) zijn immer indrukwekkend, maar ook wat je verwacht van een ‘Mandelafilm’. In de handen van Clint Eastwood krijg je echter een heel ander verhaal. De regisseur heeft met Invictus ervoor gekozen om sport boven politiek te plaatsen.
De film centreert zich rond Mandela’s pogingen in 1995 om Zuid-Afrika te herenigen door middel van rugby, en zo voor eens en altijd met de Apartheid af te rekenen. Invictus begint met de vrijlating en verkiezing van Nelson Mandela. Het land raakt verscheurd door deze keuze; de jarenlang onderdrukte, zwarte Zuid-Afrikanen willen terugpakken wat van hen was, en de blanke Zuid-Afrikanen zijn bang alles kwijt te raken. De president probeert met hulp van team captain François Pienaar om het rugbyteam van Zuid-Afrika de wereldcup te laten winnen, en zo Zuid-Afrikaanse mentaliteit te versterken.
De president wordt gespeeld door Morgan Freeman, volgens Mandela zelf de enige acteur die voor de rol geschikt is. Freeman leeft zich helemaal uit en is een genot om naar te kijken. Zijn charme en gemoedelijkheid voelen zeer authentiek en geloofwaardig aan. Het is jammer dat de acteur zijn accent niet de hele film weet vast te houden. Dat is echter een kleine smet op een verder superbe prestatie. Matt Damon speelt François Pienaar, een rol die niet heel veel inzet vereist. Pienaars karakter kent weinig ontwikkeling en is de hele film door constant in zijn gedrag. Jammer, want Damon doet zichtbaar zijn best en heeft, in tegenstelling tot zijn tegenspeler, wel een overtuigend accent.
Ook verhaaltechnisch zit de film goed in elkaar. Door zich vast te houden aan de conventies van de sportfilm speelt Clint Eastwood met de verwachtingen van de kijker. Men verwacht drama te zien maar dit blijft grotendeels uit. Meerdere malen bouwt Eastwood de spanning op, maar hij laat alles uiteindelijk aflopen met een sisser. Clint Eastwood heeft van Invictus vooral een hartverwarmende en inspirerende film gemaakt.
Dit zorgt ervoor dat Invictus meer wordt dan de zoveelste sportfilm. Het verhaal van een underdog-team dat zichzelf omhoog vecht, is er nog steeds, maar tegen de achtergrond van het Zuid-Afrikaanse politieke klimaat krijgt de film een extra laag. De spanning wordt groter omdat het rugbyteam daadwerkelijk iets belangrijks heeft om voor te vechten. Het is jammer dat Eastwood zich niet wat meer heeft gefocust op de actie in het veld want de rugbymatches zijn redelijk tam.
Clint Eastwood is bijna tachtig, maar weet nog steeds films te maken die mensen universeel kunnen raken. Invictus is een goede afsluiter van een geweldig decennium, waarin Eastwood een paar van zijn grootste meesterwerken heeft afgeleverd. En alhoewel Invictus niet het niveau haalt van Million Dollar Baby (2004), Mystic River (2003) of Gran Torino (2008), is het een van de fijnste films in zijn genre.
