Sherlock Holmes

Londen – ratelende wielen van twee grote, zwarte koetsen weergalmen in de nauwe straten. De steigerende paarden voor de koetsen denderen in galop over natgeregende straatstenen. Een donkere schim rent voor de koetsen uit, slaat een steeg in – de maan in Londens nachtelijke hemel werpt een wit licht op het grauwe geheel.  Nog steeds snellen de paarden door de stegen. De schim stopt, draait zijn hoofd en kijkt ons aan – het is Holmes, Sherlock Holmes.

Het karakter Sherlock Holmes is het meest verfilmde personage aller tijden, van BBC-series tot interpretaties van Disney. Verfijnd, gepersifleerd, uitgemolken en misbruikt, het is allemaal  gedaan. De draai die Guy Richie, de regisseur bekend van films als Lock Stock and Two Smoking Barrels, Snatch en RocknRolla , eraan geeft in zijn nieuwste, gelijknamige film is echter een geheel nieuwe. Dit is een Sherlock Holmes die we nog nooit gezien hebben.  En hoewel de film nog steeds de grondslag van een Engelse detective met een ingenieuze ontknoping heeft, bevind het boekpersonage van Arthur Conan Doyle zich op onverkend gebied. Dit komt vooral door het hoge budget dat aan de film besteed is en de vele actiesequenties.

De normaliter conservatief ogende Engelse privédetective is vervangen door een even intelligente, doch ontzettend chaotische en neurotische versie, die buiten zijn problemen met de wereld ook problemen met zichzelf heeft. Een personage dat vertolker Robert Downey Jr. verbluffend goed en geloofwaardig weet neer te zetten. En hoewel de Sherlock Holmes uit deze film als een geheel ander personage oogt dan zijn voorgangers, blijft Richie wel trouw aan de omschrijvingen Arthur Conan Doyle. Zo speelt Holmes net als in de boeken viool en zijn er – voor de kenners –veel referenties terug te vinden naar de originele boeken. Er is echter niet gekozen voor het plot van een van deze boeken, maar voor een geheel nieuw verhaal.

Dit verhaal begint op het moment dat Sherlock Holmes, samen met de trouwe sidekick Dr. Watson (Jude Law), zijn laatste zaak oplost. Het betreft een vijftal moorden, gepleegd door de occulte Lord Blackwood. Wanneer Holmes en Watson hem tijdens een offeringsritueel voor een van zijn slachtoffers overmeesteren en in de boeien slaan lijkt de zaak opgelost. Niets blijkt echter minder waar te zijn als Blackwood een aantal dagen na zijn ophanging uit zijn graftombe lijkt te zijn opgestaan. Uiteraard ziet Sherlock Holmes het als zijn plicht om het mysterie alsnog op te lossen. De zaken worden echter gecompliceerder als blijkt dat Sherlocks ex-geliefde en meesterdievegge Irene Adler (Rachel McAdams) terug in Londen is – en niet zonder reden.

De film op zichzelf is dynamisch te noemen, en blijft constant boeien. Het snelle en flitsende karakter van Guy Richies films is ook in Sherlock Holmes terug te vinden, wat resulteert in een originele benadering van de actiescènes en een constante diversiteit. Ook is Sherlock Holmes rijk aan  verschillende personages, iets wat tot een handelsmerk van Richies films verworden is.

Behalve Downey Jr. zijn ook de acteurs die de overige rollen vertolken goed gecast, en heeft de film door sommige geweldige accenten een heerlijke Engelse sfeer. Leuk is ook de manier waarop de omgang tussen Holmes en Watson is uitgewerkt, die overigens wel verschilt van hoe het beschreven was in de originele vertellingen van Doyle. Daarnaast is de chemie tussen Holmes en zijn ex-geliefde Irene Adler heerlijk om te zien.

De sets in Sherlock Holmes zien er geweldig uit en nemen je mee naar het Londen van eind negentiende eeuw, inclusief prachtig gedetailleerde kostuums. Om het plaatje compleet te maken, wordt Sherlock Holmes aangevuld door een geweldige orkestrale soundtrack van Hans Zimmer, die de film waar nodig een mooi bombastisch en dramatisch effect geeft, maar wel de stijl van Richie behoudt door de muziek soms tevens luchtig en met een komische ondertoon te componeren.

Op de film zijn echter wel een paar aanmerkingen te maken. Het verhaal is zeker intelligent uitgewerkt, maar gaat niet uiterst diep. Het is niet zozeer voorspelbaar, maar de uiteindelijke uitleg van zaken gaat te snel. Een ander kritiekpunt is het einde van de film. Ik kan er natuurlijk nog niet te veel over vertellen, maar het feit dat de suggestie van een tweede deel vrij prominent gepresenteerd wordt, maakt de climax minder goed dan deze had kunnen zijn. Het is jammer dat de film soms erg naar de mainstream blockbuster neigt, iets wat qua stijl af en toe botst met de aanpak van Richie.

Sherlock Holmes is wel een film die je gezien moet hebben, en zeker een die je geld waard is. De nieuwe, gelikte verfilming van Arthur Conan Doyles bekendste personage is in vele opzichten een geslaagde poging het karakter nieuw leven in te blazen. Met name door het acteerwerk van Downey Jr. blijf je de gehele lengte van de film aan het doek gekluisterd. Sherlock Holmes is terug, en hoe.