| Regie: | Pieter Fleury |
|---|---|
| Cast: | Ramses Shaffy, Joop Admiraal, Kitty Courbois, Louis van Dijk, Liesbeth List, Shireen Strooker |
| Genre(s): | Documentaire |
Een documentaire maken over Ramses Shaffy brengt gevaren met zich mee. Zo loop je als filmmaker het risico te zwalken tussen het geven van een tijdsbeeld en het portretteren van de in verval zijnde artiest zelf. Regisseur Pieter Fleury heeft echter een meer dan goed werkende combinatie weten te vinden. Ramses is indringend, ontroerend en grappig. Zelfs voor iemand die in de jaren ‘60 nog niet eens in de planning lag.
Ramses Shaffy was in de jaren ‘60 de tot de verbeelding sprekende overbuurman van de toen nog kleine Pieter Fleury. Fleury was toen al gefascineerd door Shaffy, bij wie hij door de brievenbus gluurde om te zien wie de kunstenaar nu eigenlijk was, en bij wie hij na verloop van tijd zelfs in de tuin speelde. Nu Fleury filmmaker is, is hij dan ook de ideale man gebleken om deze documentaire te realiseren. Ramses is een gevoelig document, waarin Shaffy nergens verheerlijkt, maar wel met gepaste eerbied geportretteerd wordt. De film is speels opgebouwd, wat wil zeggen dat er geen erg strakke opbouw wordt gebruikt, waardoor het geheel ongedwongen aandoet en de kijker geen emoties opdringt.
Die emoties zijn echter wel op allerlei vlakken aanwezig. Ontroerende beelden uit het verleden, waaruit blijkt hoe erg Shaffy heeft moeten worstelen om geaccepteerd te worden in ons land, worden afgewisseld met hilarische anekdotes over wandelend voedsel in Shaffy’s keuken. De interviewsegmenten met Shaffy’s ex-vriend Joop Admiraal vormen het interessantste deel van Ramses. De doorleefd ogende Admiraal vertelt met een mengeling van weemoed en vrolijkheid over zijn hoogtijdagen met Shaffy en het feit dat er voor hem altijd kapers op de kust lagen. Ondersteund door muzikale fragmenten uit de jaren ‘60 scheppen deze verhalen een haast mythisch beeld van de ‘figuur’ Ramses Shaffy, een vrijheidsstrijder die een losbandige leven leidde, precies zoals hij dat wilde.
Het contrast met de Ramses Shaffy anno 2002 komt dan ook hard aan. De interviews die Fleury hield met zijn subject laten zien dat de tijd ook voor de zanger niet stil heeft gestaan. Shaffy is op 69-jarige leeftijd weliswaar niet achterlijk, maar zijn mentale en fysieke gesteldheid lijken in niets meer op die van de man die we in de oude fragmenten zagen. De artiest is verward, komt moeilijk uit zijn woorden en is, zoals uitgebreid in de media te lezen is geweest, zelfs in een verzorgingstehuis terecht gekomen. Het is diep triest de man daar te zien zitten, en Fleury laat in deze scènes met Hitchcockiaanse stijlmiddelen zien dat hij zijn klassiekers kent.
Dat Shaffy nergens écht zielig wordt is te danken aan de charismatische mimiek van de man, die nog altijd hypnotisch werkt op de toeschouwers. Zijn verhalen, hoe gebrekkig ze ook verteld worden, spreken tot de verbeelding en zijn door sigaretten en drank geteisterde stem draagt bij aan de algehele teneur van de film: he may be old, but he still has the music. Het slotakkoord kan op meerdere manieren worden geïnterpreteerd en breit een fascinerend slot aan een mooie documentaire; Ramses is een openingsfilm waardig.
Dag Pieter,weet niet of je mij nog herrinnert!Was zeer getroffen door jouw documontaire over Ramses!Ik herinner mij jou nog met je moeder in de 2e of 3de weteringdwarstraat.Mijn moeder kende je ook,zij had het antiekwinkeltje op de Prinsengracht destijds. Zij is nu 82.
Wij kwamen elkaar nog tegen in de van Baerlestraat.
Ik woonde destijds een tijd in de Kerkstraat.
Compliment over hoe indringend en eerlijk jouw film was!! marianne.