Een film over skaten die niet over skaten gaat. Dat is Wheels of Fortune. Dit werd schijnbaar ook begrepen door het publiek dat deze avond het knusse ‘T Hoogt’-theater bezocht, want het door mij vooraf verwachte legioen hippe jongeren bleef beperkt tot een groepje van vier dat stilletjes in het midden van de zaal plaatsnam. Toch zal er voor hen genoeg te genieten geweest zijn want natuurlijk zitten er adembenemende shots in de film. Met name de met behulp van een kleine camera (bevestigt aan het been) gefilmde races door Amsterdam komen op het grote scherm uitermate goed tot hun recht. Maar toch, dat is absoluut niet de hoofdmoot van Wheels of Fortune, dat afgelopen woensdag werd onderscheiden met ‘de prijs van de Stad Utrecht’, een aanmoedigingsprijs voor beginnende filmmakers.
Dat er lang is gewerkt aan Wheels of Fortune moge duidelijk zijn; de eerst beelden uit de film stammen van vijf jaar geleden toen de twee hoofdpersonen uit de film elkaar voor het eerst ontmoetten. ‘Speedy Erik’ (Erik Tange) kwam ‘Stylish Marco’ (Marco Gerris) tegen in het Vondelpark, traditioneel een verzamelplaats voor skaters. Hij moest constateren dat Marco zeer getalenteerd was, en hem qua trucjes al snel voorbij streefde. Vanaf dat moment groeiden de twee uit elkaar, Erik concentreerde zich op zijn geloof, zijn werk en het organiseren van de befaamde ‘Friday Night Skate’, een massale skatetocht door Amsterdam, terwijl Marco zijn droom verwezenlijkte; een theatervoorstelling maken waarin dans- en skatekunsten worden gecombineerd.
Wheels of fortune is hun verhaal; twee totaal verschillende mensen met eenzelfde passie worden geportretteerd op een manier die het hele stereotiepe beeld van skaters in één klap onderuit haalt. Erik voldoet in niets aan het beeld dat in de media wordt geschapen van de skater als een soort hanggroepjongere die de hele dag niets uitvoert en slechts rondhangt op een pleintje in de buurt. Het tegenovergestelde is eerder waar: Erik is volgens de huidige maatstaven nogal ouderwets; hij gelooft in God, gaat als het even kan elke zondag naar de kerk en helpt in zijn dagelijks werk mensen die het moeilijk hebben in de maatschappij. Marco leeft op een totaal andere manier: hij hangt wél graag rond, rookt joints in het Vondelpark en komt in deze documentaire over als een playboy pur sang. Toch is ook hij bepaald geen ‘typische’ skater in de ogen van een buitenstaander als ik.
Marco is veel meer dan Erik een showmens. In het begin van de film is hij nog ‘slechts’ een danser, maar tegen het einde zal blijken hoe ver hij het heeft kunnen schoppen met dit talent. Marco’s weg naar succes wordt in grote lijnen weergegeven door regisseur Wilko Bello (zelf ook een skater), die met zijn verhaal op één punt de verkeerde kant opschiet. Er wordt erg veel nadruk gelegd op de afkomst van Marco (die uit de Filipijnen werd geadopteerd door Nederlandse mensen) waardoor dit gedeelte van de film wat drammerig aandoet. Uit de rest van de documentaire wordt voldoende duidelijk dat Marco hard heeft moeten vechten voor zijn toekomst en door daadwerkelijk bij zijn (pleeg)ouders thuis herinneringen op te halen aan hoe de adoptie plaats vond, snijdt Bello een onderwerp aan dat hij niet voldoende kan uitwerken in het tijdsbestek van 70 minuten. Hierdoor loopt dit zijweggetje dood.
Wheels of Fortune wordt door de twee verhalen parallel te monteren een verhaal over de verschillen die elk individu uniek maken, maar vooral over hoe die verschillen verbroedering niet in de weg hoeven te staan. Tussen de levensloop van de twee zijn scènes gemonteerd waarin de twee mannen zittend op een bankje bijpraten. Wat daarbij opvalt is de manier waarop de twee met elkaar praten. Elk in hun eigen vocabulaire, elk met de eigen gewoontes, zonder dat de twee iets van hun eigen identiteit hoeven op te geven tijdens het gesprek. Dit is natuurlijk niet zo zeer een kwaliteit van de documentaire zelf, maar wel zeer de moeite van het zien waard.
Minpuntje is dat Bello tegen het einde van de film een soort afsluiting lijkt te willen forceren. Sommige dingen vallen wel erg goed op hun plaats, wat het vermoeden doet rijzen dat de regisseur nog wel meer materiaal had liggen, maar dat hij dit een mooi moment vond om met zo veel mogelijk closure te eindigen. En dat is jammer want Wheels of Fortune is juist een documentaire die twee dynamische levens laat zien, die nog lang niet over zijn. Door het einde meer open te laten had de film als een ‘stukje’ in het leven van Marco en Erik gezien kunnen worden, nu is het te ‘af’, lijkt het te suggereren dat er een fase van hun leven is afgesloten, terwijl daar weinig reden voor gegeven wordt.
Het rapport van de jury die aan Wheels of Fortune de Cultuurprijs toekende prees de film ‘voor de wijze waarop hij zijn documentaire over het onderwerp skaten heeft weten op te tillen naar een universele film over geloof, hoop en liefde’. En daarmee kan ik het slechts volmondig eens zijn. Wheels of Fortune heeft zijn mindere kanten, maar is desondanks een prachtig verhaal over hoe twee totaal verschillende mensen niet alleen vreedzaam met elkaar om gaan, maar zelfs vrienden kunnen worden. Op basis van slechts één overeenkomst.
