Exiled

Johnny To is een veelvuldig bejubeld regisseur van rauwe gangsterdrama’s. Niet voor niks besteedde het IFFR dit jaar speciale aandacht aan hem. Het merendeel van de vertoonde films, zoals The Mission (Cheung Fo) en beide delen van Election (Hak se wui), werd helaas niet in Nederland op dvd uitgebracht. Zijn nieuwste film Exiled (Fong Juk), de film die op het IFFR ook al veelvuldig geprezen werd, is wel op dvd uitgebracht.

Exiled is een typische genrefilm zoals To ze als geen ander kan maken: een rauwe gangsterfilm waar de ‘coolness’ van afdruipt. Mannen in trenchcoats met zonnebrillen die zonder enige gelaatsuitdrukking doen wat ze moeten doen. In Exiled gaat het om vier gangsters die de opdracht hebben gekregen een vroegere vriend van hen te liquideren. Eenmaal bij zijn appartement aangekomen ontaardt het vuurgevecht tussen de vijf oude bekenden echter in een gezellige maaltijd. Ze besluiten hem te helpen maar tekenen zodoende wel hun eigen doodsvonnis.
Leuk aan de film is dat To de draak steekt met de conventies van het genre. Geregeld vallen de vijf vrienden uit hun rol van mededogenloze killers en halen ze kinderlijke grappen met elkaar uit. Dit soort momenten, waarbij er in het verhaal maar weinig gebeurt, maken de film nog het meest interessant. Zeker wanneer ze maar wat ronddwalen, op zoek naar een beter plan, weten de acteurs de relatie tussen vijf vrienden op subtiele wijze uit te diepen.
Wat bij Exiled echter het meest in het oog springt zijn de prachtig gestileerde shoot-outs. Deze hebben soms meer weg van een uitvoering van het Nederlands Dans Theater dan van gangsters die elkaar willen vermoorden. De nodige shots zijn in slow-motion waarbij de rondvliegende kogels en de daaropvolgende bloedwolken mooi in beeld worden gebracht. To maakt geen gebruik van CGI maar schiet deze scènes nog op traditionele manier. Hierdoor blijven de actiescènes een realistische look houden. Speciale vermelding bij de vechtscènes verdient ook de muziek. De melancholische klanken waarmee de actieballetten worden vergezeld leggen extra nadruk op de ‘schoonheid’ van het gevecht.
Daar staat tegenover dat de plot een ondergeschikte rol heeft gekregen. Je zou kunnen zeggen dat de film draait om het maken van keuzes. De keuze tussen vriendschap en werk, tussen ingrijpen en afzijdig houden, tussen goed en slecht. Maar helaas is de plot te dun en te rommelig om aan deze thematiek echt betekenis te kunnen geven. To heeft bij deze film geen gebruik gemaakt van een vaststaand script maar heeft daarentegen vooral vertrouwd op improvisatie. Wellicht dat de ontwikkeling van de plot hierdoor op de achtergrond is geraakt.
Een leuke toevoeging op de dvd is de ‘making of’ waarin de regisseur en de acteurs hun visie op de film geven. Met name de fragmenten van de final shoot-out geven een fascinerend beeld over hoe er in Hong Kong gefilmd wordt. Stunts worden door de acteurs zelf uitgevoerd op een manier die in Hollywood allang niet meer mogelijk is vanwege veiligheidsnormen en de intrede van computeranimaties. To laat in de ‘making of’ zien dat hij een echte vakman is op filmgebied. Bovendien weet hij op een intelligente manier te praten over de kunst van het filmmaken.
Exiled is door de wat zwakke plot misschien niet To’s beste film. Desalniettemin is de film dankzij de schitterende cinematografie en de humoristische ondertonen zeer zeker geslaagd. De special features op de dvd zijn niet overvloedig maar de ‘making of’ is zeker de moeite waard om een keer gezien te hebben.