DVD: Cargo 200

Ik kan me nog goed herinneren dat ik overtuigd raakte van het talent van de Russische regisseur Alexei Balabanov, die me eerder met zijn Cargo 200 niet echt wist te raken, maar des te meer betoverde met Morfiy op Pluk de Nacht 2009. Oncomfortabel zittend op een veel te druk festivalterrein zag ik in zijn laatste film een Russische arts in de 19^e eeuw naar de verdoemenis gaan aan een morfineverslaving op het barre Russische platteland. Plots werd Cargo 200 een revisie waard, en laat nu net de dvd zijn verschenen. Bij nader inzien blijkt ook Cargo 200 een huzarenstukje zelfreflectieve Russische cinema en een aanrader voor hen die niet te teer van ziel zijn.

Met Cargo 200 wilde Balabanov 1984 weergeven zoals hij het zich herinnerde, en uit de film blijkt dat het voor hem geen vrolijke tijd geweest moet zijn. In Cargo 200 wordt een jong meisje, dat met haar vriendje een stokerij bezoekt, achterna gezeten door een man met een ontzettend enge kop. Hij blijkt inspecteur te zijn en is erop uit haar te ontvoeren, verkrachten en vernederen. Het meisje wordt niet gespaard, en de kijker ook niet. Waar de inspecteur overdag pretendeert op zoek te zijn naar het ontvoerde meisje, vernedert hij haar ’s nachts bij thuiskomst. Als hij zich onschendbaar waant, laat hij zelfs de verloofde van het meisje, gesneuveld in Afghanistan, bij haar in bed dumpen om haar vervolgens te laten verkrachten, zelf tevreden toekijkend.

Hoewel Cargo 200 soms te zeer een shock and awe film wil zijn, komt Balabanov ermee weg. Hij  castte alleen acteurs die nog nooit eerder een rol hadden gespeeld en gebruikte popliedjes uit de jaren tachtig voor de soundtrack, die een (onwaarschijnlijk aanstekelijk) kitscherig effect geven en flink afsteken bij zijn sobere stijl met koele kleuren en misstroostige omgevingen. Zijn belangrijkste castingeis was hoe ver men bereid was te gaan voor de film. Ondanks de amateuracteurs is het uitstekend gelukt een geloofwaardige film af te leveren. Misschien is het juist de onervarenheid van zijn acteurs die ons doet geloven dat de jaren tachtig herleven op het scherm.

Hoewel veel scènes zo absurd gemeen en smerig zijn dat ze haast lachwekkend worden, verveelt Cargo 200 geen moment. De film behoudt continu vaart en blijft zeer fascinerend, al was het alleen maar om de strakke stijl van Balabanov. Cargo 200 is  iets heel anders dan de olijke boeken over Russische gekkigheid van Jelle Brandt Corstius. Balabanovs  Cargo 200 is een strak gestileerde karakterschets van een samenleving waar alle moraal uit is verdwenen. Nu is het wachten op de Nederlandse release van het eveneens overweldigend deprimerende maar macaber sprookjesachtige Morfiy, waarmee eens te meer het talent van Balabanov aan het Nederlandse publiek onthuld zal worden.