Ed Harris

A History of Violence

Daar dook plotseling de nieuwste film van David Cronenberg op. Zonder veel promotie is A History of Violence toch nog in de bioscopen te zien. Altijd wars van conventies, zoekt Cronenberg nooit de gemakkelijke weg. Volledige creatieve vrijheid en een groot budget kan hij wel vergeten. Maar zijn oeuvre omvat wel een handvol ijzersterke films waar U tegen gezegd mag worden. Op Cannes beleefde A History of Violence zijn wereldpremière en positieve geluiden klonken. Welnu, om te beginnen is de film in ieder geval Cronenberg's meest toegankelijke film sinds The Dead Zone uit 1983. Een mooie gelegenheid om een van zijn films weer eens op het grote doek te zien? — Lees verder

The Human Stain

The Human Stain is een omstreden boek. Literair wonderkind Philip Roth werd namelijk veel geprezen maar ook bekritiseerd om zijn aanpak van de Amerikaanse rassenproblematiek. De verfilming van zijn veelbesproken werk profileert zich nu als 'kwaliteitsdrama' en wekt hiermee hoge verwachtingen. Helaas maakt The Human Stain deze pretentie slechts ten dele waar. — Lees verder

A Beautiful Mind

‘Ik ben Russell Crowe, ik ben 36 jaar, en ik doe een gladiator na’. Voor dit kunstje kreeg Crowe vorig jaar een oscar, een beslissing die door velen werd beschouwd als een lachertje. — Lees verder

Enemy at the Gates

Enemy at the Gates , geregisseerd door Jean-Jacques Annaud, is een groots opgezette oorlogsfilm die nu eens niet de kant van de Amerikanen laat zien, maar die van Communistisch sovjetunie in haar strijd tegen Nazi-Duitsland, een goed idee in de recente reeks films over de Tweede Wereldoorlog. — Lees verder

Enemy at the Gates

Na het tamelijk verontrustend slechte SEVEN YEARS IN TIBET komt regisseur Annaud nu met weer een spektakelfilm, over de dramatische belevenissen van historische figuren tegen een historische achtergrond. — Lees verder

The Rock

Toegegeven, tot voor kort was ik geen fan van regisseur Michael Bay. Zijn overdadige videoclips voor zanger Meatloaf waren mij te lachwekkend potsierlijk en zijn debuutfilm, de aktiekomedie Bad Boys van vorig jaar, schoot mij ook nogal in het verkeerde keelgat. In die film lag de nadruk op gejatte ideeen, misplaatste slow-motion en een stijl die bij elkaar was geraapt door goed te kijken naar regisseurs als Jan De Bont (Speed) en Tony Scott (hele ouevre)). En dan ook nog eens ruim een half uur te lang.

Mijn verwachtingen aangaande zijn tweede film, The Rock, waren dan ook niet hooggespannen. Des te groter de verrassing toen na afloop bleek dat regisseur Bay een uitstekende aktiefilm heeft afgeleverd, die zich makkelijk laat meten met klassieke buddy-movies als Die Hard en hi-tech thrillers als Clear And Present Danger.

De film gaat over een doorgedraaide ex-generaal (Ed Harris) die de voormalige gevangenis Alcatraz bezet en dreigt San Francisco van de kaart te vegen met een reeks chemische wapens. De FBI roept de hulp in van een geheimzinnige ex-bewoner van Alcatraz (Sean Connery), die samen met FBI-agent Nicolas Cage het eiland moet zien te bereiken teneinde Harris en zijn team van Desert Storm-veteranen (!) uit te schakelen.

Op het eerste gezicht een nogal standaard aktieplot, maar er worden een aantal elementen toegevoegd die prima werken en van de film een redelijk origineel geheel maken. Zo is de bad guy geen eendimensionale schurk die beschikt over een arsenaal flauwe opmerkingen alvorens hij het loodje legt; Harris zet een zeer sympathiek en goed uitgewerkt personage neer, die precies over de juiste motieven beschikt om geloofwaardig te blijven. Connery en Cage vormen een leuk team, al is hun liefde-haat relatie wel wat voorspelbaar. Beiden komen goed uit de verf; het is vooral leuk om de doorgaans maffe Cage in een hoofdzakelijk 'straight'-rol te zien hem de kans geeft om een balans te vinden tussen aktieheld en gewone man. Connery is zoals gewoonlijk een rots in de branding.

Het akteerwerk is natuurlijk niet de voornaamste trekpleister van de film, want we hebben hier te maken met een big budget aktiefilm. Hier komt regisseur Bay in het spel. Hij speelt nog steeds leentjebuur bij andere regisseurs, maar reeds in de eerste minuten van de film blijkt dat hij zeer bekwaam is in het opzetten van spannende en vooral opwindende aktiescenes. In een lange autoachtervolging gaat hij enigszins over de schreef en komt de film gevaarlijk dicht bij de te komische sfeer van het eerdere Bad Boys, maar over het algemeen zijn de aktiescenes van uitzonderlijke klasse. Er zitten zelfs enkele aktiescenes in die zo intens en dramatisch zijn dat de tranen in je ogen springen.

De cameravoering staat nooit stil, en ieder denkbaar shot passeert de revue. De film is vormgegeven volgens de Bay-methode, dus zeer overdadig, maar hier leidt het de aandacht niet af van de gebeurtenissen. Het ziet er allemaal geweldig uit. De veelvuldig gebruikte slow-motion werkt hier wel, vooral in samenhang met de heerlijk overheersende dramatische muziek van Hans Zimmer, die wel weet hoe hij zijn publiek moet manipuleren.

Net als de camera staat de film zelf ook nooit stil; met een speelduur van ruim twee uur is The Rock een reusachtige non-stop achtbaanrit. Het geweldige tempo wordt zeer kunstig vastgehouden, ondersteund door een flitsende montage. Ik zal niet zeggen dat ik inmiddels een Meatloaf-fan ben, maar Michael Bay kan bij mij voorlopig geen kwaad doen. — Lees verder

Nixon

Nixon is het nieuwe deel van Oliver Stone's geschiedenis van de Verenigde Staten. Het is vernoemd naar de beruchte president die in 1973 moest aftreden als gevolg van de nasleep van de Watergate-inbraak.

Stone heeft net als in JFK groots uitgepakt en kosten noch moeite gespaard. Dit zorgt, samen met Stone's vakmanschap, voor drie uur kwaliteits-entertainment. De film vertelt met behulp van alle mogelijke stijlmiddelen zoals flash-backs, archiefmateriaal en aparte camerastanden het verhaal van Richard Mulhous Nixon. De politieke aspecten van dit verhaal worden door Stone voor bekend aangenomen hetgeen voor de Nederlandse kijker problemen kan opleveren. Daarom, voor de goede orde;

Nixon kwam uit een armoedig, Quaker gezin. Hij was vice -president onder Eisenhouwer (1952-1960) en werd als presidentskandidaat verslagen door John F. Kennedy. In 1968 werd hij alsnog gekozen tot president van de Verenigde Staten. Hij kreeg te maken met een land dat verdeeld was over de Vietnam oorlog en dat zojuist vergaande interne sociale hervormingen had ondergaan. Tijdens zijn presidentschap zocht hij toenadering tot de Sovjet Unie en China, en werd de Vietnam oorlog beëindigd. In 1972, het jaar dat Nixon werd herkozen, begon de Watergate-affaire. Het problematische van deze affaire was niet de inbraak in het hoofdkwartier van de 'Democratic National Convention', maar de poging van Nixons naaste medewerkers, en naar later bleek Nixon zelf, de zaak in de doofpot te stoppen. In augustus 1974 deed Nixon afstand van het presidentschap. In september 1974 kreeg Nixon van zijn opvolger Gerald Ford algeheel pardon.

Dit uitgangspunt maakte het voor Stone mogelijk om zich te richten op het verbeelden van de persoon achter Nixon. De acteur die hij hiervoor uitkoos is Anthony Hopkins. Hoewel deze een interessant personage neerzet is zijn Nixon soms minder geloofwaardig. Wel kunnen we er van uitgaan dat de herinnering aan de echte Nixon zal worden verdreven door het door Stone en Hopkins gecreëerde personage. Dit blijkt uit de gevolgen van Stone's vorige presidenten-epos. Met de film JFK heeft Stone Amerika's collectieve geheugen verkracht. Vervolgens heeft hij het publieke bewustzijn gevuld met paranoïde fantasieën waar historici nog nachtmerries van hebben. Oplettendheid is dus vereist.

Stone heeft bij het maken van Nixon geanticipeerd op de reactie van historici, en zijn script doorspekt met voetnoten die verwijzen naar historische bronnen. De schrijvers van deze bronnen hebben inmiddels vol verontwaardiging geconstateerd dat hun werk uit haar verband is gerukt. Hier toont Stone zich een waar post-modern kunstenaar. Hij leent hier en daar wat feiten, plaatst ze in een nieuwe context en ziedaar, Nixon. Wie is dan deze Nixon?

Stone's Nixon is een zielige, verdeelde, bijna schizofrene man. Enerzijds bedoeld hij het goed. Anderzijds leert de politieke 'werkelijkheid' hem dat het gewenste vaak onmogelijk is. Het idealisme heeft hij van zijn engelachtige moeder en zijn politieke voorbeeld, Lincoln. Zijn politieke 'realisme' wordt veroorzaakt door het 'systeem'. Deze verdeeldheid wordt door Stone zo ver doorgevoerd dat we eigenlijk met twee Nixons te maken hebben. Nixon, de mens en Nixon, de politicus. Dit wordt nog eens bevestigd door de manier waarop de mens Nixon over de politicus Nixon spreekt. Zo is Stone in staat de kijker ruimte te geven om ondanks zijn listen en bedrog met Nixon te sympathiseren. Hij is hierin geslaagd.

De tweeslachtige weergave van Nixon is vanuit historisch oogpunt juist. De dubbele Nixon heeft volgens zijn vele biografen bestaan. Waar het probleem ligt, is dat Stone Nixon presenteert als een man die slecht deed, maar eigenlijk goed bedoelde. Hiervoor zijn weinig aanwijzingen. Eerder is het aannemelijk dat Nixon wilde wat goed was voor hemzelf, terwijl hij zich voordeed als iemand die het beste voorhad met de kiezers. De manier waarop hij politiek carrière heeft gemaakt getuigt hiervan. Dit maakt de film tot een geschiedvervalsing waarmee Stone zich, ironisch genoeg, aansluit bij het door hem gehate 'establishment'. Door hen is Nixon immers de laatste tien jaar van blaam gezuiverd. Zozeer zelfs dat een jaar geleden vijf oud-presidenten boven zijn graf stonden te wenen.

Toch, als film is Nixon geslaagd. Het is een psychologisch drama geworden dat door zijn relatie met de politiek en de geschiedenis blijft boeien. De steunrollen zijn hier en daar subliem. Met name de typeringen van Hoover en Kissinger mogen er zijn. Bovendien slaagt Stone in het verbeelden van misschien wel het belangrijkste kenmerk van Nixon, het feit dat niemand hem nooit volledig heeft kunnen begrijpen. Ook de kijker krijgt geen uitsluitsel en blijft in verwarring achter. Vandaar toch drie sterren, voor de film als fictie, dat wel. — Lees verder

Milk Money

Het enige dat erger is dan een film volgens een zo commercieel mogelijk concept is een film volgens een kruising van dergelijke concepten. Deze komedie knoopt o.a. Pretty Woman en The Wonder Years aan elkaar en hoopt met iets leuks op de proppen te komen. Hierbij wordt vergeten interessante personages en charme aan het script toe te voegen, waardoor er slechts een transperant frame zonder inhoud ontstaat. De keuze van Melanie Griffith als doorzichtig jurkje zonder inhoud voor de hoofdrol is natuurlijk vanaf het eerste moment al dodelijk geweest: de laatste keer dat zij een goede rol speelde was in... nee, sorry, vergeten. Ed Harris is wel een goede akteur en zou de film nog enigzins gered kunnen hebben, ware het niet dat hij in zijn sporadische scenes niets te doen krijgt en de ene betekenisloze opmerking na de andere afvuurt. Drie door het vrouwelijk geslacht geobsedeerde jongens doen hun zakgeld bij elkaar om in de grote stad een naakte vrouw te kunnen bekijken. Dit wordt het hoertje Griffith, die door een van de jongens toevallig uitverkoren wordt als nieuwe vrouw voor zijn vader (Harris), een weduwnaar. Op zich nog niet zo'n onaardig gegeven, maar in plaats van zorgvuldig personages en grappen op te bouwen worden we getracteerd op misplaatste aktiescenes en zwaarverteerbare moralen over het eeuwige familiegebeuren. Voor de aktie is voornamelijk pooier Malcolm McDowell verantwoordelijk: Griffith heeft per ongeluk geld van hem gestolen en hij komt dit met grof geweld terughalen. McDowell denkt, naar zijn vette accent te ordelen, dat hij nog steeds rondloopt in A Clockwork Orange en maakt zichzelf behoorlijk belachelijk. Milk Money is een conceptfilm zonder concept. — Lees verder

Apollo 13

Regisseur Ron Howard kan maar moeilijk maat houden in zijn films. Subtiel filmmaken is hem vreemd; net als collega Steven Spielberg is hij een fanatieke aanhanger van het credo 'groter is beter'. Vooral Howard's laatste paar films hebben met dit euvel te kampen, met name zijn Backdraft, die in de portrettering van een groepje heroische brandweerlieden herhaaldelijk hilarisch maar onbedoeld over de top ging. Apollo 13 heeft te kampen met hetzelfde probleem. Meer nog zelfs, want wie is er voor Howard meer heroisch dan een astronaut? Inderdaad, niemand. — Lees verder